Ömer Akkaya
Teknoloji ve biyoloji arasındaki sınır her geçen gün biraz daha bulanıklaşıyor. Avustralyalı biyoteknoloji girişimi Cortical Labs, bilim dünyasında geniş yankı uyandıran yeni bir başarıya imza attı. Şirket, bir petri kabı içerisinde yaşayan yaklaşık bir milyon insan beyin hücresinden oluşan “mini beyinlere”, 90’lı yılların efsanevi birinci şahıs nişancı oyunu Doom’u oynamayı öğrettiğini duyurdu. Bu gelişme, biyolojik sistemlerin karmaşık dijital ortamlarla nasıl etkileşime girebileceğini gösteren devrim niteliğinde bir adım olarak kabul ediliyor.
Videoyu Youtube’dan da izleyebilirsiniz
Cortical Labs, 2022 yılında 800.000 beyin hücresine basit bir tenis oyunu olan “Pong“u oynamayı öğreterek ilk büyük çıkışını yapmıştı. O dönemde şirketin bilimsel direktörü Brett Kagan, biyolojik hücrelerin sadece beş dakika içinde gerçek zamanlı olarak öğrenme yeteneğine sahip olmasının şaşırtıcı olduğunu belirtmişti. Ancak Doom, üç boyutlu yapısı, düşmanları ve keşfedilmesi gereken karmaşık çevresiyle Pong’dan çok daha zorlu bir sınav niteliği taşıyor.
Dijital Dünyanın Biyolojik Dile Tercümesi
Doom oyununu biyolojik bir dokuya oynatabilmek için Cortical Labs ekibi, dijital verileri nöronların anlayabileceği “elektrik diline” çevirmek zorunda kaldı. Bu süreçte, oyundan gelen video akışı belirli elektriksel stimülasyon desenlerine dönüştürüldü. CL1 adı verilen dünyanın ilk kodlanabilir biyolojik bilgisayarı, bu desenleri nöral kültüre iletti.
Şirketin teknoloji direktörü David Hogan, sistemin işleyişini şu sözlerle özetliyor: “Eğer nöronlar belirli bir desende ateşlenirse, Doom karakteri ateş ediyor. Başka bir desende ateşlenirlerse sağa hareket ediyor.” Bu etkileşim, nöronların oyundaki hedeflere yönelik tepki vermesini sağlıyor. Bağımsız geliştirici Sean Cole, şirketin bulut platformunu ve API sistemini kullanarak, nöronlara oyunu temel düzeyde oynamayı bir haftadan kısa bir sürede öğretmeyi başardı.
Nöronlar Henüz Bir “Pro-Gamer” Değil
Brett Kagan, beyin hücrelerinin şu anki performansının, daha önce hiç bilgisayar görmemiş bir acemiye benzediğini dürüstlükle kabul ediyor. Nöronlar henüz profesyonel bir oyuncu seviyesinde olmasa da; düşmanları arama, onlara ateş etme ve kendi etraflarında dönme gibi temel eylemleri gerçekleştirebildiklerine dair somut kanıtlar sunuyorlar.
Bu deneyin asıl amacı, silikon tabanlı çiplerin yapamadığı, biyolojik sistemlere özgü “bilgi işleme” yeteneklerini keşfetmek. Kagan, biyolojik bilgisayarların silikon bilgisayarların yerini almasından ziyade, onların taklit edemediği özel öğrenme ve adaptasyon yeteneklerini kullanmayı hedeflediklerini belirtiyor.
Etik Tartışmalar ve Gelecek Vizyonu
Bu çarpıcı başarı, bilim dünyasında olduğu kadar oyuncu topluluklarında da farklı tepkilere yol açtı. Reddit gibi platformlarda bazı kullanıcılar bu başarının teknik büyüklüğüne hayran kalırken, bazıları ise “canlı hücrelerin bir oyunun içine hapsedilmesi” fikrini etik açıdan rahatsız edici bulduğunu ifade etti. Manchester Üniversitesi’nden bilgisayar bilimleri profesörü Steve Furber ise, nöronların tam olarak neyi neden yaptıklarını nasıl bildikleri konusundaki gizemin hala çözülemediğini hatırlatıyor.
Cortical Labs’ın bir sonraki hedefi, bu mini beyinlerin Doom oyununda uzmanlaşmasını sağlamak ve ardından onları çok daha karmaşık robotik kolların kontrolü gibi ileri düzey görevlerde kullanmak. Gelecekte biyolojik işlemcilerin, enerji verimliliği ve öğrenme hızı konusunda geleneksel yapay zeka sistemlerine meydan okuması bekleniyor.
Sizce yaşayan hücrelerin bu şekilde programlanması gelecekte hangi etik sorunları doğurabilir?
kaynak frp.net
21:37
8 Mart 2026, Pazar
