Sergen Mert
Bu simgesel lezzetlerin başında ise sıcak çikolata geliyor. Üzerine eklenen alkol shot’ı ve yoğun kremasıyla keyifli bir kış içeceği olan bu kokteyl, özellikle Almanya, Avusturya, Danimarka ve Hollanda’da “Lumumba” adıyla biliniyor. Ancak bu isim, son yıllarda tartışmalı bir toplumsal hafızanın merkezinde yer alıyor.
İçeceğin adını taşıdığı kişi; Afrika’nın sömürgecilik karşıtı mücadelesinin sembol ismi, Kongo’nun 1961’de suikasta kurban giden ilk başbakanı Patrice Lumumba. Noel pazarlarında ve kayak merkezlerinde bir ritüel haline gelen bu içecek, bir kesim için çocukluk anılarını temsil ederken, diğer kesim için sömürgeci geçmişin izlerini taşıyan politik bir tartışmaya dönüşmüş durumda.
Özellikle Almanya’da tarihsel farkındalık ve hafıza siyaseti ekseninde bu isim yeniden sorgulanıyor. Eski politikacı Annalena Schmidt gibi isimler, ismin ırkçı çağrışımlar barındırdığını savunarak konuyu kamuoyuna taşıdı. Bazı çevreler bu tartışmayı on yıllardır süregelen bir geleneğe karşı “aşırı” bulsa da, Afrika kökenli topluluklar için durum oldukça sarsıcı. Örneğin Justice Mvemba, Lumumba’nın siyasi trajedisini bilen biri olarak bu ismi bir içecek menüsünde gördüğünde büyük bir şok yaşadığını dile getiriyor.
Kokteylin tam kökeni belirsizliğini korusa da, ilk tariflerin 1960’ların başında Almanya’da belgelendiği biliniyor. Kuzey Almanya’da “Tote Tante” (Ölü Teyze) gibi farklı isimlerle de anılan içecek; rom, Cointreau veya Amaretto gibi farklı alkollerle çeşitlenebiliyor. Ancak kesin olan nokta, ismin doğrudan Patrice Lumumba’dan geldiği ve o dönem Batı medyasının lideri bir tehdit olarak sunduğu gerçeği.
Bugün bu tartışma, Almanya’nın kendi kolonyal geçmişiyle yüzleşme çabalarının bir parçası haline geldi. Günlük dildeki sömürgeci kalıntıların fark edilmesi önemli bir toplumsal gündem oluştururken; kimi bu durumu “iptal kültürü” (cancel culture) olarak nitelendiriyor, kimi ise stereotiplerin yeniden üretilmesine karşı çıkıyor. Bazı şehirlerde stant sahipleri “sıcak çikolata ve rom” gibi alternatif isimlere yönelse de, Lumumba ismi hala pek çok menüde varlığını korumaya devam ediyor.
Düzenleme:28.02.2026 01:53
