Akdeniz’in ortasında yer alan Sardinya Adası, turkuaz koyları, lüks yatları ve deniz ürünleriyle tanınıyor. Ancak adanın iç kesimlerinde, Avrupa Birliği tarafından yasaklanan sıra dışı bir lezzet halen yaşamaya devam ediyor: casu marzu.

Sardinya lehçesinde “çürümüş peynir” anlamına gelen casu marzu, koyun sütünden yapılan Pecorino peynirinin özel bir fermantasyon sürecinden geçirilmiş hali olarak biliniyor. Peynire bırakılan Piophila casei adlı peynir sineğinin yumurtalarından çıkan larvalar, peynirin yapısını parçalayarak ona kremamsı bir kıvam kazandırıyor. Bu nedenle casu marzu, dünyanın en tartışmalı gastronomi ürünlerinden biri olarak gösteriliyor.

İlk bakışta sıradan bir peynir tekerini andıran casu marzu, kesildiğinde ortaya çıkan canlı larvalarla dikkat çekiyor. Ada halkı için bu durum uzun yıllar boyunca sıra dışı değil, kırsal yaşamın doğal bir parçası olarak görüldü. Çobanlar tarafından üretilen peynirlerin bir kısmı zamanla sineklerle temas ediyor ve doğal süreç içinde casu marzu’ya dönüşüyordu.

Bugün bile peynirin üretimi büyük ölçüde küçük çiftliklerde ve el işçiliğiyle sürdürülüyor. Birçok aile, casu marzu’yu marketlerden değil doğrudan tanıdığı üreticilerden temin ediyor.

1960’lı yıllarda İtalya’da yürürlüğe giren sağlık düzenlemeleri ve ardından Avrupa Birliği’nin gıda güvenliği yasaları, canlı larva taşıyan ürünlerin satışını yasakladı. Böylece casu marzu’nun ticari dolaşımı da resmen engellenmiş oldu. Ancak peynir Sardinya’daki aile sofralarından hiçbir zaman tamamen kaybolmadı.

Son yıllarda sosyal medyanın etkisiyle casu marzu dünya çapında yeniden gündeme geldi. TikTok videoları, YouTube meydan okumaları ve “dünyanın en tehlikeli peyniri” başlıkları, ürünü gastronomi meraklılarının radarına taşıdı. Buna rağmen birçok Sardinyalı üretici, peynirin yalnızca “şok edici” yönüyle anılmasından rahatsızlık duyuyor.

Ada halkına göre casu marzu, sadece sıra dışı bir yiyecek değil; aynı zamanda Sardinya’nın kırsal yaşamını, çobanlık kültürünü ve yerel hafızasını temsil eden önemli bir sembol. Bu nedenle peynir, gastronomik değerinin yanı sıra kültürel kimliğin bir parçası olarak görülüyor.

Bazı akademisyenler ise casu marzu’nun bilimsel açıdan da dikkat çekici olduğunu belirtiyor. Sardinya Üniversitesi’nde çalışan araştırmacılar, peynir sineği larvaları ve geleneksel fermantasyon yöntemleri üzerine yeterli bilimsel çalışma yapılmadığını ifade ediyor. Araştırmacılara göre bu süreçler, modern gıda bilimine yeni perspektifler sunabilir.

Öte yandan iklim krizinin de casu marzu üretimini etkilediği belirtiliyor. Artan sıcaklıkların peynir sineklerinin yaşam döngüsünü değiştirdiğini söyleyen üreticiler, artık her sezon aynı sonucu alamadıklarını ifade ediyor. Bazı yıllarda onlarca peynir tekerinden yalnızca birkaçının istenilen dönüşümü geçirdiği aktarılıyor.

Resmi olarak yasaklı olmasına rağmen casu marzu, Sardinya’da varlığını sürdürmeye devam ediyor. Ada için bu peynir; endüstriyel üretime karşı küçük üreticiyi, standartlaşmaya karşı yerel kültürü ve modern gıda anlayışına karşı geleneksel yöntemleri temsil ediyor.

Haber Kaynağı: https://www.odatv.com/gastroda/casu-marzu-nedir-i-sardinyanin-kurtlu-peyniri-120146470?sayfa=5

Düzenleme: 10.05.2026 14:41